महावितरणने (MSEDCL) महाराष्ट्रातील गरीब आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बळ घटकांसाठी एक अत्यंत महत्त्वपूर्ण आणि दिलासादायक योजना सुरू केली आहे. ‘स्वयंपूर्ण महाराष्ट्र निवासी छतावरील सौर ऊर्जा योजना (SMART Solar Scheme)’ या नावाने ही योजना ६ ऑक्टोबर २०२५ पासून राज्य शासनामार्फत कार्यान्वित करण्यात आली आहे.
Smart solar scheme या योजनेचा मुख्य उद्देश दरमहा १०० युनिटपेक्षा कमी वीज वापर असलेल्या कुटुंबांना त्यांच्या घरांवर सौर पॅनेल बसवण्यासाठी मोठे आर्थिक पाठबळ देणे हा आहे. केंद्र सरकारच्या पीएम सूर्य घर: मोफत वीज योजनेच्या अनुदानासह, राज्य सरकारचे अतिरिक्त अनुदान मिळाल्याने, लाभार्थींना आता नाममात्र खर्चात सौर ऊर्जा प्रकल्प स्थापित करणे शक्य झाले आहे.
कोणाला, किती मिळणार अनुदान? (१ किलोवॅट क्षमतेसाठी)
या योजनेअंतर्गत, १ किलोवॅट क्षमतेच्या सौर ऊर्जा प्रकल्पासाठी येणारा अंदाजित ₹ ५०,००० खर्च विचारात घेऊन, खालीलप्रमाणे श्रेणीनुसार अनुदानाची रचना करण्यात आली आहे:
| लाभार्थी प्रवर्ग (दरमहा १०० युनिटपेक्षा कमी वीज वापर) | पीएम सूर्य घर योजना अनुदान (केंद्र) | अतिरिक्त अनुदान (राज्य सरकार) | एकूण अनुदान | लाभार्थी हिस्सा (अंदाजित) | अनुदान टक्केवारी |
| दारिद्र्यरेषेखालील (BPL) | ₹ ३०,०००/- | ₹ १७,५००/- | ₹ ४७,५००/- | ₹ २,५००/- | ९५% |
| अनुसूचित जाती/जमाती (SC/ST) | ₹ ३०,०००/- | ₹ १५,०००/- | ₹ ४५,०००/- | ₹ ५,०००/- | ९०% |
| इतर आर्थिकदृष्ट्या दुर्बळ घटक (OBC, ओपन, EWS इ.) | ₹ ३०,०००/- | ₹ १०,०००/- | ₹ ४०,०००/- | ₹ १०,०००/- | ८०% |
या योजनेचे अभूतपूर्व फायदे
Smart solar scheme महावितरणच्या या ‘स्मार्ट’ योजनेमुळे केवळ विजेचे बिल कमी होणार नाही, तर कुटुंबांना २५ वर्षांसाठी मोफत वीज आणि उत्पन्नाचा अतिरिक्त स्रोतही उपलब्ध होणार आहे:
- १०० युनिटपर्यंत मोफत वीज: १ किलोवॅटचा सौर ऊर्जा प्रकल्प दरमहा सुमारे १२० युनिट्सपेक्षा जास्त वीज निर्माण करतो. यामुळे १०० युनिट्सचा वापर करणाऱ्या कुटुंबांना वीज बिल ‘शून्य’ करणे शक्य होईल.
- अतिरिक्त उत्पन्नाची संधी: तुमच्या गरजेपेक्षा जास्त निर्माण झालेली वीज तुम्ही महावितरणला परत विकू शकता (Net Metering द्वारे). यामुळे दरमहा तुमच्या खात्यात अतिरिक्त उत्पन्नाची भर पडेल.
- पर्यावरणपूरक ऊर्जा: कोळशावर आधारित विजेऐवजी स्वच्छ सौर ऊर्जा वापरल्याने पर्यावरणाचे संरक्षण होते आणि कार्बन उत्सर्जन कमी होते.
- अत्यल्प गुंतवणूक: ९५% पर्यंत अनुदानामुळे, लाभार्थीला केवळ ₹ २,५०० ते ₹ १०,००० इतकी नाममात्र रक्कम भरावी लागते.
अर्ज प्रक्रिया
या महत्त्वपूर्ण योजनेचा लाभ घेण्यासाठी, लाभार्थींना महावितरणच्या iSmart पोर्टल किंवा केंद्र सरकारच्या PM सूर्य घर योजनेच्या पोर्टल (pmsuryaghar.gov.in) द्वारे ऑनलाईन अर्ज करणे आवश्यक आहे.
अर्ज करण्यासाठी आवश्यक पायऱ्या:
- पोर्टल भेट: महावितरणच्या iSmart पोर्टल किंवा केंद्र सरकारच्या PM सूर्य घर पोर्टलवर जा.
- नोंदणी/लॉगिन: तुमचा मोबाईल नंबर, वीज ग्राहक क्रमांक आणि आवश्यक माहिती भरून नोंदणी करा.
- योजनेची निवड: ‘रूफटॉप सोलर’ (Rooftop Solar) योजनेसाठी अर्ज करा आणि अनुदानाच्या श्रेणीची निवड करा.
- माहिती व कागदपत्रे: आवश्यक वैयक्तिक आणि जागेची माहिती भरा आणि आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करा.
- अर्ज शुल्क: अर्ज प्रक्रिया शुल्क (जर लागू असेल तर) भरा.
महावितरणने राज्यातील सर्व पात्र नागरिकांना, विशेषतः १०० युनिटपेक्षा कमी वीज वापर असलेल्या BPL आणि EWS श्रेणीतील कुटुंबांना, लवकरात लवकर अर्ज करून या ८०% ते ९५% अनुदानाचा लाभ घेण्याचे कळकळीचे आवाहन केले आहे. ही योजना महाराष्ट्राला ऊर्जा स्वयंपूर्ण बनवण्यासाठी एक मोठे पाऊल आहे.
